Poznanie polskiego rynku serwerów baz danych nie jest sprawą prostą. Niełatwo jest oszacować udział rynkowy poszczególnych rozwiązań szczególnie, że nie ułatwiają tego sami producenci. Wśród firm zajmujących się tworzeniem aplikacji bazodanowych panuje przeświadczenie, że zdecydowanym liderem jest Oracle. Ostatnio jednak pojawiło się wiele nowych rozwiązań w tej dziedzinie, a walka rozgrywa się na szczycie - w zastosowaniach e-commerce, dlatego też nie można być pewnym, czy sytuacja ta diametralnie się nie zmieni.

Oprócz nowości SQL-owego świata takich jak nowe bazy Oracle, Microsoft SQL , Informix czy Sybase ASE, na naszym rynku wciąż dobrze trzymają się stare, sprawdzone rozwiązania oparte na FoxPro czy Clipperze. Duże zainteresowanie budzą bazy open-source, które najczęściej są uruchamiane na systemie Linux, choć wiele jest również rozwiązań tego typu dla systemu Windows.

Serwery Baz Danych Oracle Oracle 8i - zawiera wbudowane pełne środowisko Java. Pozwala na przechowywanie wszystkich typów danych dzięki zastosowaniu specjalnego systemu plików IFS (Internet File System). Może on przechowywać strony WWW, arkusze kalkulacyjne, grafikę, itp. Cechuje się ponadto dużą wydajnością przetwarzania operacyjnego OLTP. Przeznaczona jest głównie dla rozwiązań internetowych. Oracle 8i jest również środowiskiem do uruchamiania aplikacji internetowych. Oracle 8 Database Server - podstawowa wersja serwera Oracle 8 (dawnej zwana Workgroup Server) jest przeznaczona dla systemów średniej i małej wielkości. Dla najbardziej wymagających użytkowników przeznaczona jest wersja Enterprise Edition. Personal Oracle Lite - jest najmniejszą spośród dostępnych obiektowo-relacyjnych baz danych Oracle. Do działania wymaga mniej niż 1MB pamięci operacyjnej i poniżej 5 MB miejsca na dysku. Oracle Lite została zaprojektowana z myślą o korzystaniu z aplikacji klasy Network Computing. Oracle8 działa na ponad osiemdziesięciu platformach sprzętowych, w tym ponad czterdziestu zgodnych z UNIX-em, na Windows NT, Alpha VMS, OS/390 oraz Novell Netware.

Rynek zmienia się również pod wpływem coraz szerszego zastosowania Internetu i związanych z nim zagadnień handlu internetowego.

Jedna trzecia europejskich firm analizuje ponownie stosowaną przez siebie technologię bazodanową i oferowane przez dostawców rozwiązania w następstwie rozwoju e-biznesu - opinia taka zawarta jest w najnowszym raporcie przeprowadzonym przez niezależną firmę konsultingową Vanson Bourne.

Serwery Baz Danych Sybase Adaptive Server Enterprise - został opracowany w celu spełnienia wymagań tradycyjnych aplikacji OLTP i DSS, jak również aplikacji internetowych. ASE w wersji 12.0 zapewnia obsługę kodu Javy, posiada wiele udogodnień w tworzeniu, przechowywaniu, wydobywaniu i zadawaniu zapytań dotyczących dokumentów XML. Najnowsza wersja zapewnia również obsługę aplikacji oferujących osobisty dostęp do systemów biznesowych przez portale informacyjne (EIP - Enterprise Information Portals) udostępniając spersonalizowane informacje i zarządzanie transakcjami biznesowymi. Dla celów bezpieczeństwa wydzielona jest specjalna warstwa (Security Control Layer), która udostępnia interfejs pomiędzy wszystkimi produktami Sybase i sterownikami do specjalistycznych mechanizmów bezpieczeństwa. ASE dostępny jest na platformach: Windows NT 4.0, 95/98, HP/UX, IBM AIX, Sun Solaris, Compaq Unix. Adaptive Server Anywhere - w pełni relacyjny, wielodostępny serwer bazodanowy, zoptymalizowany pod względem efektywności. Może działać zarówno na serwerze firmowym, jak i na komputerach przenośnych, naręcznych i systemach wbudowanych. Zawiera komponenty Javy, obsługuje SMP. Opcja uruchomieniowa UltraLite oferuje bazę danych zoptymalizowaną dla aplikacji o bardzo małych wymaganiach sprzętowych. Zastosowana technologia MobiLink zapewnia dwukierunkową synchronizację serwerów, umożliwiając przekazywanie danych pomiędzy korporacyjnym serwerem, a bazą danych UltraLite. Adaptive Server Anywhere obsługuje Transact-SQL jako język zapytań oraz Javę do implementacji logiki aplikacji. ASA dostępny jest na platformach: Windows 3.x,Windows 95/98/NT, Novell NetWare, Windows CE, Sun Solaris x86, Sun Solaris SPARC, HP-UX, IBM AIX, Linux. Adaptive Server IQ - zoptymalizowany do obsługi hurtowni danych i aplikacji wspierających wspomaganie decyzji. Technologia Multiplex zapewnia duża skalowalność. W bazie tej zastosowano technikę Vertical Partitioning, w której, w odróżnieniu od dotychczasowych systemów, dostęp do informacji został oparty na kolumnach danych, a nie na wierszach. Baza jest w stanie obsłużyć setki tysięcy użytkowników, 281 bilionów wierszy i 16 tysięcy kolumn - do 128 terabajtów danych. Adaptive Server IQ dostępny jest na platformach: Windows NT, Sun Solaris, IBM AIX, HP-UX, Difital UNIX.

Vanson Bourne przeprowadził badania europejskiego rynku baz danych pod kątem wpływu na niego aplikacji web. Analiza opiera się na opiniach 173 menedżerów IT z siedmiu krajów: Wielkiej Brytanii, Francji, Niemiec, Hiszpanii, Finlandii, Izraela oraz krajów Beneluxu. Badania objęły rynki: finansowy, sprzedaży detalicznej, transportu i turystyki. Według raportu, jeden na trzech respondentów analizował lub będzie analizował stosowaną przez siebie technologię bazodanową w kontekście rozwoju aplikacji web. Z analizy wynika również, że prawie trzy czwarte firm nie rozpoczęło jeszcze implementacji strategii e-biznesowych, a ponad 50 proc. Firm, po ocenie zastosowanych przez siebie technologii bazodanowych, podjęło decyzję o wymianie systemu baz danych, ze względu na ich niewystarczające możliwości w e-świecie. Jedną z najczęściej wymienianych w raporcie przyczyn wymiany bazy danych jest również potrzeba szybszego tworzenia i pracy aplikacji. Gdy zadano respondentom pytanie, czy aktualny dostawca baz danych używał technologii optymalizowanej dla aplikacji web, prawie 40 proc. odpowiedziało "nie" lub "nie wiem". Jest to wyjątkowo wysoki procent biorąc pod uwagę dotychczasowe inwestycje w tradycyjną technologię bazodanową. Sugeruje ponadto wysokie zapotrzebowanie na specjalistów od systemów baz danych dla rozwiązań internetowych.

Internet nakręca sprzedaż

IBM DB2 Universal Database - jest w pełni zintegrowaną bazą danych do integracji systemów e-biznesowych, jak hurtownie danych i systemy do zarządzania obiegiem dokumentów. W wersji 7 baza oferuje technologię wyszukiwania tekstowego w pamięci, co przyspiesza przeszukiwanie w przypadku aplikacji sieciowych. W najnowszej wersji postawiono również na integrację ze standardem XML. DB2 posiada ponadto zintegrowane, skalowalne funkcje do budowy hurtowni danych i funkcje analityczne. Środowisko dla danych geograficznych w postaci dedykowanych rozszerzeń dla danych multimedialnych pozwala na wizualizację danych demograficznych, danych dotyczących sprzedaży, co pozwala na wprowadzanie systemów nowej generacji -CRM. DB2 dostępna jest na platformach: Windows, Linux, Sun Solaris, HP-UX, NUMA-Q, AIX, OS/2.

Czołowi producenci systemów baz danych już od dłuższego czasu zdają się zauważać ten problem i otwierający się przed nimi coraz większy rynek. Pojawiają się nowe wersje znanych baz przystosowanych do wymagającego rynku zastosowań internetowych. Dowodem tego może być choćby niedawna premiera Microsoft SQL 2000 Enterprise, bazy która ma w założeniach "zawojować" świat e-biznesu. W świetle przedstawianych przez Microsoft wyników (DB2-19 proc, Oracle - 42 proc., MS SQL - 68 proc., IV kw. 1999 r.) już dziś MS SQL jest liderem wśród źródeł danych dla serwerów internetowych (wg. Zona Research). Jednak dokładniejsza analiza raportu Zona Research, a nie tylko oglądanie słupków z jakimiś hipotetycznymi procentami, pozwala zrozumieć sytuację. Jak przyznają analitycy Zona Research, MS SQL jest może najbardziej rozprzestrzenionym serwerem baz danych, ale z pewnością nie jest i jeszcze długo nie będzie systemem, na którym głównie opierają się ogromne bazy korporacyjne. Dane te pokazują tylko jeden z możliwych sposobów podejścia do całościowej oceny rynku.

Dane przedstawione przez Dataquest w maju br. lepiej odzwierciedlają światowy podział rynku serwerów bazodanowych. Według nich Oracle ma 31,1 proc. udział w sprzedaży nowych licencji, a IBM 29,9 proc. Kolejne miejsca zajmują Microsoft z udziałem 13.1 proc., Informix - 4,3 proc. i Sybase - 3,3 proc. Według danych Dataquest, przychody rynku bazodanowego osiągnięte w roku 1999 wyniosły prawie 8 mld USD, a jak przewidują analitycy, do 2004 roku wzrosną do 12,7 mld USD. Rynek NT niemalże zrówna się dochodami z rynkiem Unixowym.

Oracle wcale się nie boi

Na krajowym rynku dominują rozwiązania Oracle. Jak informuje Grzegorz Rogaliński , dyrektor sprzedaży i marketingu w Oracle Polska, obroty firmy w ubiegłym roku obrachunkowym (czerwiec 1999 - maj 2000) na polskim rynku wyniosły około 174 mln zł, z czego sprzedaż licencji stanowi 105 mln zł. Pozostała kwota to usługi takie, jak doradztwo, szkolenia itp. Nasz rozmówca szacuje, że udział produktów Oracle na polskim rynku baz danych wynosi około 75 proc. Specjaliści uważają jednak ten wynik za zbyt optymistyczny, z czym można się zgodzić. Jak przekonuje Grzegorz Rogaliński, jego firma nie obawia się konkurencji Microsoftu. Groźniejsza dla Oracle może być, zdaniem naszego rozmówcy, baza DB2 IBM na rynku największych maszyn typu mainframe.

Microsoft wspiera siebie

Według Marka Kujdy, SQL Server & Developer Tools Product Manager, Business Solutions Group w Microsoft, najgroźniejszymi rywalami jego firmy są właśnie Oracle i IBM. Nie obawia się on natomiast rozwiązań open-source. Nie uważa, aby były one konkurencyjne w stosunku do produktów Microsoftu, gdyż nie oferują nic więcej, niż najprostsza wersja MS SQL Desktop.

Serwery Baz Danych Microsoft SQL Server 7.0 - rozwiązanie zapewniające skalowalność od niewielkich baz danych dla użytkowników indywidualnych i małych przedsiębiorstw po rozwiązania korporacyjno - internetowe. Serwer ma zaimplementowane usługi Decision Support Services (DSS) służące do przetwarzania analitycznego w trybie online (OLAP). Baza wyposażona jest w wielofazowy optymalizator kwerend określający plan ich przeprowadzania w celu zwiększenia wydajności. Mechanizm DBCC umożliwia sprawdzenie fizycznej i logicznej spójności bazy danych. SQL Server 2000 Ostatnio wprowadzona wersja SQL 2000 jest kompletnym rozwiązaniem bazodanowym i analitycznym do szybkiego tworzenia aplikacji przeznaczonych dla Internetu. SQL Server 2000 wspiera standard XML oraz HTTP. Oferuje ponadto możliwość podziału obciążenia, co zwiększa wydajność i dostępność serwera. Zaawansowane funkcje zarządzania pozwalają automatyzować rutynowe zadania. SQL Server 2000 wykorzystuje nowe funkcje Windows 2000 takie, jak wparcie dla usług katalogowych (Active Directory), a także obsługę do 32 procesorów i 64 GB pamięci RAM. Pod koniec roku zostanie wprowadzona wersja 64-bitowa, która pozwoli na używanie większej ilości pamięci. Serwer dostępny w wersjach dla Windows NT/2000. Wersja SQL Server Desktop, przeznaczona dla użytkowników indywidualnych i małych firm działa również na Windows 95/98.

To, że Microsoft produkuje MS SQL tylko w wersji na Windows NT/2000 i nie zamierza jak na razie wprowadzać wersji na inne systemy jest, według naszego rozmówcy, jak najbardziej uzasadnione. Na platformie Windows istnieje wiele dodatkowych aplikacji wspomagających działanie serwera i rozwiązań pozwalających na współpracę z innymi systemami baz danych. Ponad 80 proc. nakładów poświęcanych na rozwój linii MS SQL jest przeznaczane na rozwój technologii .NET, która tworzy rozwiązania internetowe trzeciej generacji, w których program dostępny jest jako usługa przez dowolne urządzenie, w dowolnym czasie i z dowolnego miejsca (jak np. Microsoft Passport).

Przychody to temat tabu

Niestety nasz rozmówca z Microsoftu nie chciał podać nawet szacunkowych danych, ile sprzedaje się bazodanowych rozwiązań opartych na MS SQL. Podobną politykę stosują również inni krajowi przedstawiciele firm zajmujących się tworzeniem baz, jak Sybase, czy IBM. Zapewne liczby dotyczące obrotów tych firm na rynku baz w naszym kraju nie są tak imponujące, jak Oracle'a, ale to raczej każdy wie. Według Grzegorza Walickiego, dyrektora generalnego polskiego oddziału firmy Sybase, firma ta osiągnęła w naszym kraju 50-procentowy wzrost obrotów w ciągu ostatniego roku. Globalne obroty firmy w roku 1999 sięgnęły 871,6 mln zł.

Open-source rośnie w siłę

Jak uważa Mieczysław Kozera z AES, w zastosowaniach komercyjnych wiodącą rolę będą w dalszym ciągu odgrywać wielcy producenci, jak Oracle, Informix, Progress i IBM, ze względu na ogromne doświadczenie. Jednakże rozwój nowych narzędzi , szczególnie skierowanych na zastosowania webowe, może "uszczuplić" nieco ten rynek, zwłaszcza w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw. Wśród rodzimych producentów wiele jest również głosów za bazami open-source. Na uwagę zasługuje np. baza PostgreSQL, która znajduje zastosowanie w małych i średnich firmach, posłużyła także do zbudowania kilku sklepów internetowych. Swoją bazę jako open-source udostępnia również Inprise (dawniej Borland).

Serwery Baz Danych Informix Informix - OnLine Dynamic Server - architektura tego serwera pozwala na dynamiczne skalowanie systemu wraz ze wzrostem wymagań użytkowników. Mechanizm wielowątkowego przetwarzania (w tym równoległego przetwarzania zapytań - PQD) umożliwia pełne wykorzystanie mocy obliczeniowej zarówno systemów jednoprocesorowych, jak i symetrycznych matryc wieloprocesorowych (SMP). Przeznaczony jest do krytycznych zastosowań OLTP, systemów wspomagania podejmowania decyzji oraz tworzenia magazynów danych. Informix - OnLine - serwer dla środowisk typu "klient-serwer" o dużym natężeniu transakcji wymagających natychmiastowej realizacji (OLTP). Może być stosowany także w systemach rozproszonych i multimedialnych Informix - OnLine Workgroup Server - przeznaczony dla Windows NT, wielowątkowy serwer baz danych. Oparty na dynamicznie skalowalnej architekturze DSA. Informix - SE - przeznaczony dla małych i średniej wielkości środowisk typu klient- serwer. Prosty w utrzymaniu i eksploatacji. Dostępny na platformach UNIX, Windows 95/98/NT.